De vrijwilligers van Museum Nagele zijn de Flevolandse finalist van de Erfgoedvrijwilligersprijs 2026. Landschapsbeheer Flevoland ondersteunt via het platform Erfgoedhuis Flevoland erfgoedvrijwilligers en -organisaties in de provincie.
“Als mensen de geschiedenis en verhalen van hun omgeving kennen, zorgen ze er ook beter voor,” zegt Emma Moretto, projectleider Erfgoed. Landschapsbeheer Flevoland sprak met voorzitter Liset Moerdijk over de nominatie, de vrijwilligers en het verhaal van Nagele. Stemmen kan tot en met 1 december via https://www.erfgoedvrijwilligersprijs.nl/flevoland
Waarvoor zijn jullie genomineerd?
“Voor de herinrichting van ons museum. In 2025 hebben we alles op de kop gezet en vertellen we het verhaal van Nagele op een heel andere manier: interactiever en voor een breder publiek. Dankzij een bijdrage uit de Erfgoed Deal konden we een ontwerper inschakelen. Al het andere deden de vrijwilligers zelf, van projectleiding tot uitvoering. Eigenlijk is de nominatie ook de kroon op 28 jaar werk om het museum draaiende te houden.”
Wat kunnen bezoekers nu verwachten?
“Er zijn filmpjes, animaties en interviews met architecten, stedenbouwkundigen en bewoners. Je kunt spelen met maquettes, plannen tekenen en in een grote zandbak je eigen polder inrichten. Zo vertellen we het verhaal op allerlei manieren.”
Een dorp als bouillonblokje
Wat is dat verhaal van Nagele?
“Nagele is de wederopbouwtijd in een bouillonblokje. Alles wat de Noordoostpolder bijzonder maakt, zit hier sterk ingedikt bij elkaar. De polder werd heel rationeel ingericht, want er mocht nooit meer honger komen. Tegelijk keek men in Nagele idealistisch naar de vraag: als we een nieuwe samenleving mogen bouwen, hoe doen we dat dan? Als je er zomaar langs loopt, zie je dat niet. Maar wie weet wat erachter zit, kijkt er heel anders naar.”
Waarom is dat verhaal nu nog belangrijk?
“Kijk naar de woningbouwopgave van vandaag. Bij nieuwbouwplannen gaat het over kavels, huizen en betaalbaarheid. Gemeenschappelijke voorzieningen komen achteraan, en soms komen ze er helemaal niet. In Nagele ging het precies andersom. Als je dat ziet, ga je misschien ook anders kijken naar hoe we nu bouwen.”
Van sloop tot schoonmaak
Wie zijn de vrijwilligers achter het museum?
“We zijn met zo’n 65 mensen, vooral uit Nagele en de rest van de Noordoostpolder. De meesten zijn gastvrouw of gastheer. Tijdens de verbouwing hielden zij een pop-upmuseum in een van de hofjes open. Daarnaast hebben twintig tot vijfentwintig mensen meegeklust, van slopen tot opbouwen. Anderen zochten documentatie uit voor het ontwerpbureau of verkochten overtollige spullen. Van projectmanagement tot schoonmaak: we hebben het met z’n allen gedaan.”
Hoe zorg je dat al die verschillende mensen hun plek vinden?
“Het is echt maatwerk. We hebben archiefspitters, gidsen, mensen die wisselexposities maken en klussers die we bellen als er een muur geverfd moet worden. Er komt zelfs iemand met de rollator afstoffen, waar ze bij kan, en die wast daarna de schoonmaakdoekjes. Dat vind ik echt fantastisch.”
Het vuurtje brandend houden
Wat betekent de nominatie voor jullie?
“Winnen zou de kroon op het werk zijn. Het was een enorme klus en we zijn net een beetje bijgekomen. Maar het gaat ook om de afgelopen 28 jaar: dit verhaal wordt in het dorp doorgegeven. We houden met elkaar het vuurtje brandend.”
En wat zou je doen met het prijzengeld?
“We willen vooral investeren in het ontvangen van publiek. Meer rondleidingen door het dorp bijvoorbeeld, want mensen vinden het prachtig om meegenomen te worden. En we willen meer verhalen van bewoners ophalen.”
Waarom zouden Flevolanders op jullie stemmen?
“Museum Nagele vertelt het verhaal van de wederopbouw, en dat is echt het verhaal van Flevoland. Het is uniek in de wereld; je vindt het nergens anders. Dus doe even de moeite. Het is gewoon fijn om te weten dat je gezien wordt.”
Over de Erfgoedvrijwilligersprijs
In Nederland zetten bijna 110.000 vrijwilligers zich in voor erfgoed. De Erfgoedvrijwilligersprijs wordt in 2026, het Internationale Jaar van de Vrijwilliger, voor de zevende keer uitgereikt. Per provincie is één finalist gekozen, die 1000 euro ontvangt; in december kiezen publiek en jury drie landelijke winnaars. De prijs is een initiatief van het ministerie van OCW en wordt georganiseerd door Stichting Nederland Monumentenland en Stichting OPEN.