Lelystad besteedt van de onderzochte Flevolandse gemeenten het vaakst aandacht aan ervaringsdeskundigen in raadsstukken over sociale thema’s. In 2025 gebeurde dat in 5,1% van deze stukken. Dat is ruim boven het landelijk gemiddelde van 3,5%.
Dit en meer blijkt uit
onderzoek van onderwijsinstituut Laudius, dat alle raadsstukken van Nederlandse gemeenten uit de periode 2016 tot en met 2025 analyseerde.
Nederlandse gemeenten publiceren jaarlijks honderdduizenden raadsstukken, zoals beleidsstukken, raadsvoorstellen, moties, raadsvragen en begrotingen. Daarin komen regelmatig ervaringsdeskundigen ter sprake. Dat zijn mensen die zelf ingrijpende situaties hebben meegemaakt en die hebben geleerd hun ervaringen en kennis professioneel in te zetten, bijvoorbeeld om beleid beter te laten aansluiten op de praktijk.
Niet alle Flevolandse gemeenten konden in het onderzoek worden meegenomen. Het onderzoek is gebaseerd op raadsstukken die via Open Raadsinformatie openbaar beschikbaar zijn. Almere, Dronten en Urk stelden daar geen of te weinig stukken beschikbaar om een betrouwbaar percentage te berekenen. De Flevolandse cijfers zijn daarom gebaseerd op Lelystad, Zeewolde en Noordoostpolder.
Vooral bij autisme en neurodiversiteit aandacht voor ervaringsdeskundigen
Vooral in raadsstukken over het sociaal domein besteden gemeenten relatief veel aandacht aan ervaringsdeskundigen, en die aandacht groeit al jaren. In 2016 gingen landelijk 74.216 raadsstukken over een sociaal onderwerp: in 1,7% daarvan werd een ervaringsdeskundige genoemd. Sindsdien steeg dit percentage gestaag. In 2025 gingen 122.939 raadsstukken over het sociaal domein, en in 3,5% daarvan kwam een ervaringsdeskundige ter sprake. Daarmee is het aandeel in negen jaar tijd meer dan verdubbeld.
Binnen het sociaal domein werden ervaringsdeskundigen in 2025 het vaakst genoemd in raadsstukken over de thema’s ‘Autisme en neurodiversiteit’ (4,0%), ‘Psychische kwetsbaarheid (ggz)’ (3,3%) en ‘Dak- en thuisloosheid’ (3,1%).
“Binnen het sociaal domein wordt steeds vaker gewerkt vanuit het principe ‘niets over ons, zonder ons’. Beleid dat alleen op papier wordt bedacht, sluit namelijk niet altijd aan op de praktijk. Mensen leven nu eenmaal niet volgens protocollen. Dat gemeenten zich hier steeds bewuster van worden, verklaart volgens mij waarom ervaringsdeskundigen vaker ter sprake komen”, zegt Danny Grapendaal, docent Ervaringsdeskundige bij Laudius.
Lelystad, Zeewolde en Noordoostpolder vergeleken
Hoe vaak ervaringsdeskundigen in raadsstukken over sociale thema’s worden genoemd, verschilt per gemeente. Van de drie onderzochte Flevolandse gemeenten scoort Lelystad het hoogst.
Zo vaak werden ervaringsdeskundigen in 2025 genoemd in raadsstukken binnen het sociaal domein. Het percentage geeft aan in welk deel van deze raadsstukken een ervaringsdeskundige ter sprake kwam:
- Lelystad (50.000 - 100.000 inwoners): 5,1%
- Noordoostpolder (50.000 - 10.000 inwoners:) 3,1%
- Zeewolde (20.000 - 50.000 inwoners): 0,5%
“Dat de verschillen zo groot zijn, laat zien dat ervaringsdeskundigheid nog lang niet overal vanzelfsprekend is. Waar de ene gemeente ervaringsdeskundigen al structureel bij beleid betrekt, staat het onderwerp bij andere gemeenten nog maar net op de agenda”, vertelt Grapendaal.