Flevoland zoekt landschapsdetectives

Ze staan er soms al decennia, onopgemerkt langs de weg of verscholen in een weiland: een houtwal, een natuurlijke oever, een knotwilg of een verstopte poel.  Kleine elementen met een groot verhaal. Want zonder hen?

Geen muizen in de houtwal, geen kikkers in de poel, geen insecten op de bloeiende oever. Kortom: veel minder leven in ons landschap.

Het probleem is alleen: niemand weet precies hoeveel van deze landschapselementen er zijn, waar ze liggen en of ze het goed maken. Tot nu. Want Flevoland gaat op landschapsafari en zoekt vrijwilligers die mee willen als landschapsteller.

Van onzichtbaar naar onmisbaar

"Iedereen heeft het over biodiversiteit, maar vergeet vaak de kleine helden", vertelt de medewerker Leon Pors. "Die eenzame knotboom langs de sloot? Dat is een hotel voor vleermuizen en spechten. Die dichtgegroeide slootkant? Een corridor waar amfibieën doorheen trekken. Maar of ze er over tien jaar staan? Dat weten we niet."

Daarom start Flevoland met het project Meet je Landschap! Vrijwilligers gaan met een app het veld in om te tellen, te meten en te registreren. Welke bomen staan er in die houtwal? Is die poel vol leven of dreigt hij dicht te slibben? Is die erfbeplanting aangetast door essentasterfte?

Niet alleen voor vogelspotters

Je hoeft geen doorgewinterde ecoloog te zijn om mee te doen. Wie een eik van een beuk kan onderscheiden en graag buiten is, kan aan de slag. "We zoeken geen specialisten, we zoeken nieuwsgierige mensen", licht Leon toe. "Je krijgt een korte, stevige training: theorie op kantoor en daarna samen het veld in. En het mooie is: je werkt in duo's. Niemand hoeft in zijn eentje de polder in."

De vrijwilligers bepalen zelf wanneer ze gaan tellen en hoeveel tijd ze erin stoppen. Wel is de bedoeling dat ze voor langere tijd meedoen. "Het spannende zit 'm in de herhaling", legt een projectmedewerker uit. "De eerste keer leg je vast wat er is. In de toekomst gaan we terug: is die erfsingel uitgebreid of juist gekapt? Die poel, staat er nu water of is het een kuil vol bramen? Zo zie je letterlijk hoe ons landschap verandert."

Data die ertoe doet

De verzamelde gegevens verdwijnen niet in een stoffige la. Gemeenten, waterschappen en boeren kunnen ermee aan de slag. Waar moet een nieuwe houtwal komen? Welke sloten verdienen een natuurvriendelijke oever? Waar liggen kansen voor meer groen? "Jouw waarnemingen worden écht gebruikt", benadrukt Pors. "Dat maakt het werk zo de moeite waard. Je ziet het resultaat terug in het landschap."

Word landschapsteller

De oproep is simpel: heb je zin om regelmatig het veld in te gaan, ken je je bomen en struiken een beetje en wil je bijdragen aan een groenere toekomst? Meld je dan aan. Of vraag een vriend of vriendin mee, want samen is het sowieso leuker. "En wie weet", grinnikt de Leon Pors, "ontdek je plekjes in Flevoland waar je nog nooit geweest bent. Dat is eigenlijk het mooiste bijproduct van dit project: je leert je eigen provincie opnieuw kennen."